





![]() | Dzisiaj | 391 |
![]() | Wczoraj | 491 |
![]() | Ten miesiąc | 2620 |
![]() | Ogółem | 61203 |
| P: Depresja |
|
|
| Redaktor: Magdalena Czyżewska | |
| 24.05.2008. | |
DEPRESJA Od czasu do czasu wszyscy czujemy się przygnębiani, smutni i zniechęceni do wszystkiego. Zazwyczaj jednak odczucia te nie trwają dłużej niż tydzień lub dwa i nie są zbyt uciążliwe w życiu codziennym. Czasem istnieje konkretna przyczyna, a czasem ogarnia nas smutek, którego powód trudno jest nam określić. Na ogół radzimy sobie z nimi samodzielnie, bez specjalnej pomocy. Wystarczy na przykład rozmowa z kimś bliskim, a po jakimś czasie w ogóle zapominamy o tym, że się tak czuliśmy. O poważnej depresji mówi się dopiero wtedy, gdy:
CO TO ZNACZY ODCZUWAĆ DEPRESJĘ ?Depresja jako choroba jest o wiele silniejsza i bardziej dotkliwa niż krótkie okresy, kiedy każdy z nas czuje się nieszczęśliwy. Depresja może ciągnąć się miesiącami, nie przechodzi po kilku dniach lub tygodniach. Nie wszystkie z niżej opisanych objawów występują w każdym przypadku depresji, ale większość osób dotkniętych tą chorobą odczuwa co najmniej kilka z nich: 1. Ciągłe uczucie przygnębiania (czasami nieco łagodniejsze wieczorem);
DLACZEGO TAK SIĘ DZIEJE ?W przypadku depresji, podobnie jak w zwykłym przygnębieniu, czasem przyczyna jest oczywista, a czasem nie ma żadnej. Najczęstszymi przyczynami, z powodu których pogarsza się nasze samopoczucie to stres, przepracowanie, utrata kogoś lub czegoś ważnego, konieczność przystosowania się do nowego środowiska i nowych warunków życia. Nie we wszystkich przypadkach jednak przyczyna depresji jest jednoznaczna, może być to kilka wydarzeń, które nałożyły się na siebie w krótkim okresie czasu. 1. Zdarzenia losowe:Depresja może pojawić się w obliczu trudnej sytuacji, tragicznego wydarzenia tj. utrata bliskiej osoby, rozwód, utrata pracy i jest rzeczą naturalną. Przez kilka tygodni lub miesięcy nie jesteśmy w stanie myśleć o niczym innym. Po pewnym czasie jednak większość ludzi godzi się z losem, układa sobie życie na nowo. Niektórzy z nas natomiast trwają w przygnębieniu, które nie ustępuje nawet po długim czasie. 2. Warunki życiowe:Jeżeli żyjemy samotnie, nie mamy wokół siebie bliskich i przyjaciół a mamy zmartwienia, jesteśmy stale narażeni na stresujące sytuacje- ryzyko wystąpienia depresji jest znacznie większe. 3. Choroba fizyczna:Depresja często towarzyszy chorobom fizycznym. Dotyczy to nie tylko chorób zagrażających życiu tj. rak czy choroby serca, ale również chorób przewlekłych, dokuczliwych i bolesnych. 4. Osobowość:Na depresję zachorować może każdy, ale niektórzy z nas mają ku temu większe predyspozycje niż inni. Czynnikami zwiększonego ryzyka zachorowania na depresję jest np. indywidualna struktura naszego organizmu, doświadczenia życiowe lub połączenie obu tych elementów. 5. Alkohol:Osoby nadużywające alkoholu dużo częściej niż pozostali cierpią na depresję. Często trudno określić, czy nadmierne spożywanie alkoholu dało początek depresji, czy też depresja pojawiła się wcześniej, a nadużywanie alkoholu stanowiło próbę uśmierzenia cierpienia spowodowanego chorobą. 6. Płeć:Diagnoza depresji częściej stawiana jest kobietom niż mężczyznom. Dzieje się tak najprawdopodobniej dlatego, że mężczyznom trudniej przychodzi przyznanie się do własnych uczuć. Mężczyźni najczęściej tłumią bolesne stany w sobie lub wyrażają poprzez agresję lub nadmierne spożywanie alkoholu. 7. Geny:Depresja może być chorobą dziedziczoną. Jeżeli jedno z Twoich rodziców cierpiało na poważną depresję, prawdopodobieństwo, że u Ciebie to zaburzenie również wystąpi jest większe niż u innych osób.
RODZAJE DEPRESJIDEPRESJA ENDOGENNA ( depresja właściwa, wielka depresja )Depresja endogenna nie ma przyczyny zewnętrznej, nie jest następstwem żadnego konkretnego wydarzenia życiowego. Jest ona wywołana przez zaburzenia w funkcjonowaniu mózgu, głównie systemu hormonalnego lub nerwowego. Powoduje ona głębokie zakłócenia funkcji psychicznych i fizycznych. Człowiek nie może wykonać najprostszych czynności, nie jest w stanie podejmować decyzji. Cierpiący na ten typ depresji często czują się winni, ponieważ oni i ich otoczenie nie widzą racjonalnych przyczyn ich złej kondycji psychofizycznej. Depresja endogenna jest trudniejsza w leczeniu i wymaga zastosowania farmakoterapii. DEPRESJA EGZOGENNA ( depresja reaktywna, psychogenna)Ten rodzaj depresji pojawia się w reakcji na konkretne traumatyczne wydarzenia życiowe takie, jak np. śmierć bliskiej osoby, zerwanie związku, utrata pracy, drastyczne zmiany w sposobie życia itp. Ten rodzaj depresji nie zawsze wymaga stosowania leków. Najczęstszą formą jej leczenia jest psychoterapia. DYSTYMIADystymia to przewlekłe obniżenie nastroju, trwające przez wiele lat, a niekiedy przez większą część życia. Przebieg tej choroby jest zwykle łagodny, pacjenci miewają okresy (dni, tygodnie) zupełnie dobrego samopoczucia jednakże większość czasu czują się przygnębieni, zmęczeni, zmuszają się do wysiłku, nie odczuwają zadowolenia, miewają kłopoty ze snem. Ze względu na łagodniejsze niż w przypadku depresji objawy, dystymia często pozostaje nierozpoznana i nieleczona, mając przy tym duży wpływ na życie chorego i jego bliskich. DEPRESJA POPORODOWAZmienność nastrojów, płaczliwość i przygnębienie odczuwane ok. 2-3 dni po porodzie są czymś naturalnym. Jest to skutek wyczerpania, zmęczenia oraz gwałtownych zmian hormonalnych. Depresja poporodowa trwa dłużej niż ta naturalna reakcja, a jej symptomy są znacznie bardziej nasilone. Wiele kobiet nie rozpoznaje u siebie depresji i nie zgłasza się o pomoc. Leczenie depresji poporodowej polega na pomocy psychologicznej, często konieczne jest podanie leków przeciwdepresyjnych ( istnieją leki dla matek karmiących piersią). DEPRESJA SEZONOWADepresja sezonowa przybiera postać epizodów depresyjnych, cyklicznie nawracających w określonych, stałych porach roku. Depresję sezonową dzielimy na zimową i letnią, przy czym zimowa jest dużo częstsza. Główne objawy to: wyraźny brak energii, smutek, poczucie beznadziejności, duża senność, wzmożony/ zmniejszony apetyt i związane z tymi zmiany wagi, drażliwość, kłopoty z koncentracją, brak motywacji do działania. DEPRESJA DWUBIEGUNOWA (choroba afektywna dwubiegunowa, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, dawne nazwy: zaburzenie depresyjno- maniakalne, psychoza maniakalno- depresyjna)Charakteryzuje się naprzemiennymi stanami manii, depresji i zdrowia. Epizod depresyjny przebiega tak samo jak depresja endogenna, z obniżeniem nastroju, trudnościami w wykonywaniu codziennych czynności, niechęcią do jakiejkolwiek aktywności i ciągłym zmęczeniem. Epizod manii charakteryzuje się podwyższonym nastrojem, wzrostem samooceny, natłokiem myśli. W tym stanie osoba chora ma mnóstwo pomysłów i rozpoczyna wiele nowych działań, podróżuje, nawiązuje liczne i przypadkowe kontakty towarzyskie – również seksualne, praktycznie nie musi spać, jeść i odpoczywać, nie odczuwa lęku, ma poczucie nieomylności, nie widzi żadnych przeszkód na swojej drodze, na wszystko ma rozwiązanie. Pojedynczy epizod manii trwa zwykle od kilku dni do kilku miesięcy. Depresja dwubiegunowa jest choroba ciężką i niezwykle wyniszczającą. Często uniemożliwia kontynuowanie pracy zawodowej, nietypowe stany chorego doprowadzają do zepsucia kontaktów towarzyskich. Chorobie tej często towarzyszy alkoholizm. Leczenie tego zaburzenia opiera się głownie na farmakoterapii. Mimo iż depresją jest chorobą poważną i najczęściej przewlekłą, można ją pokonać. Dlatego nie wolno lekceważyć objawów, nawet tych najwcześniejszych. Jeśli potencjalny chory przynajmniej przez dwa tygodnie wykazuje znaczny spadek aktywności, cierpi na bezsenność, nic go nie interesuje, nie może się na niczym skupić, jest przekonany o własnej beznadziejności – nie ma na co czekać. Im wcześniej zostanie zdiagnozowana i im szybciej rozpocznie się leczenie, tym większe są szanse na powrót do zdrowia i aktywnego życia.
Magda Czyżewska Bibliografia:www.rcpsych.ac.ukwww.depresja.plReber A.S. & Reber E.S., „Słownik Psychologii”, Wyd. Naukowe SCHOLAR, Warszawa 2008.
|